DÂN SINH-GIAO CHỈ
Nhà văn Hoa Kỳ Erich Wolf Segal sinh năm 1931 mới qua đời tháng giêng năm nay 2010, hưởng thọ 73 tuổi. Ông để lại nhiều chuyện tình nhưng tác phẩm danh tiếng nhất là cuốn Love Story xuất bản năm 1970. Thời gian đó ông Segal làm cho hãng phim Paramount và đã viết chuyện phim Love Story. Câu chuyện tình học trò giữa cô cậu sinh viên cùng 24 tuổi. Ðang thơ mộng trẻ trung nhưng chợt cô vợ trẻ bị bệnh ung thư máu và chết trên tay người tình. Nội dung hết sức đơn giản, đối thoại trong sáng tự nhiên và lôi cuốn. Không có tình tiết éo le. Không phải chuyện của anh hùng kỳ nữ, nhưng mà lôi cuốn lạ lùng. Thấy cốt chuyện hấp dẫn, hãng phim yêu cầu tác giả viết thành tác phẩm xuất bản sách để sau đó lấy ra làm phim. Quả nhiên Love Story trở thành “Best seller” của văn học Hoa kỳ vào mùa Valentine 1970...
23 tháng 5 năm 2010 sẽ là ngày IRCC Dân Sinh tổ chức văn nghệ với tựa đề 35 năm nhìn lại. Hôm đó là ngày Chủ nhật. Quan khách đến vào lúc 3 giờ chiều. Triển lãm ngoài trời. 3 giờ 30 cửa rạp mở. Nếu có đủ khách tham dự từ trên lầu xuống đất cũng phải mất 30 phút mới ổn định chỗ ngồi cho gần 3000 ghế. Ðây sẽ là những ngày tháng, giây phút không trở lại. Sẽ không có 35 năm ghi dấu lần thứ hai. Thời gian sẽ qua đi và không bao giờ trở lại. Quý vị có thể hỏi chúng tôi là sân khấu sẽ diễn tiến ra sao trong 3 giờ đồng hồ mà văn chương cường điệu có thể gọi là buổi trình diễn văn nghệ lịch sử. Xin thưa rằng, chuyện gì thì cũng phải có đầu đuôi. Rạp hát CPA là tên gọi tắt của trung tâm trình diễn nghệ thuật...
Tối chủ nhật vừa qua chúng tôi có dịp tham dự bữa ăn có văn nghệ giúp vui quả thật là đặc biệt. Nếu được hỏi về lý do và nội dung, không biết phải trả lời làm sao. Lời mời qua Email của chị Trương gia Vy tóm tắt như thế này. “Xin mời quí vị tham dự cơm tối tổ chức gấp rút để tiễn đưa cô bác sĩ đi nhà thương. Quý vị, phần lớn trong gia đình y khoa gồm các ca sĩ tài tử sẽ hát nhạc Trịnh công Sơn. Vì cô bác sĩ đi chữa bệnh nan y lại thích nhạc của ông họ Trịnh. Câu chuyện thật đơn giản như vậy nhưng đã quy tụ được khá nhiều người tham dự. Vai chính hết sức xa lạ nhưng là nhân vật làm thành câu chuyện đau thương trong cộng đồng Việt Nam từ mấy tuần qua. Cô bác sĩ độc thân 37 tuổi mắc bệnh nan y...
Trong câu chuyện 35 năm nhìn lại, chúng tôi ghi được biết bao nhiêu sự kiện và nhân vật. Tài liệu thì nhiều, với một chút chủ quan và tình cảm riêng tư, chỉ có thể viết lại một số hết sức hạn chế. Tuy nhiên cũng đủ thể hiện được những câu chuyện tiêu biểu qua nhiều lãnh vực. Những sinh hoạt cộng đồng, gương hy sinh, những giây phút bên nhau trong tình quê hương, trong tình bằng hữu và tình nghĩa đấu tranh. Nhưng xem đi xem lại, chúng tôi còn thiếu một đề tài rất quan trọng của cả một đoạn trường. Một đề tài vượt thời gian, vượt không gian, vượt biên giới của thù nghịch, ra ngoài khuôn khổ của chính trị. Ðó là chuyện tình. Vì vậy xin kể một chuyện tình rất bình dị, bắt đầu từ sân trường trung học Vũng Tàu qua đến đại học của một thành phố Sài Gòn đổi tên. Chuyện vượt biên bất thành, rồi 10 năm đợi chờ ODP...
Khi vào Ðà Lạt, bản quân hành hùng tráng và xúc động nhất đối với SVSQ tuổi trẻ là bản Ra đi khi trời vừa sáng. Ðoàn người đi lúc đêm còn bóng tối... và chúng tôi luôn luôn phải dậy đi tập từ 5 giờ sáng. Cùng tiểu tổ Vũ văn Lộc, Nguyễn đăng Khánh còn có quản ca Nguyễn Thế Nhã. Mỗi sáng, Nhã bắt giọng cho chúng tôi cùng ca vang và lên đường. Ðoàn người đi lúc đêm còn bóng tối. Năm 72, đại tá Nguyễn thế Nhã, trung đoàn trưởng của sư đoàn 1 bộ binh hy sinh tại Thừa Thiên. Từ đó, khi có bạn qua đời chúng tôi nói rằng anh đã ra đi khi trời vừa sáng. Bây giờ xin báo tin buồn đến các thân hữu. Ðại tá KQ Vũ Văn Ước vừa ra đi khi trời vừa sáng. Lúc 5 giờ sáng chủ nhật ngày 03 tháng 1 năm 2010...
Khi chúng ta bước vào năm thứ 10 của thế kỷ thứ 21, dấu vết thời gian đã có ý nghĩa ra sao. Tính từ tháng 4-1975 chúng ta sẽ có dịp “35 năm nhìn lại con đường”. Vào tháng 4-1985 các đài TV và báo chí Hoa Kỳ có loạt bài về 10 năm sau khi mất Saigon. Hình ảnh quê hương bỏ lại lúc đó hết sức tang thương. Phe ta còn nằm trong trại tù, còn nằm trong các trại tỵ nạn đông nam á và các ca sĩ đấu tranh vẫn còn than thở với kiếp lưu đày. Anh Việt Dzũng còn gởi về quê hương những món quà để người ở lại tìm đường vượt biên. Anh Nam Lộc nhìn đâu cũng thấy toàn là người di tản buồn. Thi sĩ Cao Tần không biết làm gì cho hết nửa đời sau. Ðó là thời kỳ 85. Qua đến 95 thì các trại tỵ nạn đóng cửa. HO đã vào Mỹ đông đảo cùng với ODP và con lai. Cho đến hết năm 2005 tức là 30 năm sau thì con đường định cư...
Câu chuyện về hơn một triệu chiến binh Việt Nam Cộng Hòa. Cuộc chiến Nam Bắc, qua 20 năm miền Nam vừa xây dựng vừa tự vệ. Biết bao nhiêu trận đánh. Những tác phẩm văn chương đã 1 thời nói lên ý nghĩa của cuộc tương tàn thế kỷ thứ 20. “Chinh chiến điêu linh,” “ Chiến trường tồi tệ,” “ Mùa hè đỏ lửa” của những ngày trước 1975. Và sau này, tại hải ngoại, hàng trăm tác phẩm viết về chiến tranh, tù đầy, vượt biên, trăm đắng ngàn cay... Tất cả mọi hình ảnh thu vào DVD bốn đĩa 8 giờ, giá ủng hộ $20 mỹ kim phát hành năm 2009 đã là đáp số cho bài toán. Hết sức dè dặt, cơ quan IRCC và Dân Sinh Media cho in mỗi lần là 1.000 bộ. Chưa biết sẽ được thiên hạ đáp ứng ra sao? Tâm huyết công phu thực hiện...
... Mình không phải là ông tòa, cũng không phải là thừa phát lại. Ðồng thời mình cũng không cùng phe cùng đảng với anh em đang lâm chiến, lỡ nhận được tin tức trời đánh xin bỏ qua. Xe của bạn là xe tốt, sạch sẽ thơm tho, tại sao lại chở rác bẩn đưa qua xe tôi. Khi nhận được món hàng văn hóa quá hay, bài thơ trác tuyệt, tác phẩm hội họa phi thường, áng văn xuất sắc. Bạn đã đọc đi đọc lại, thấy giữ 1 mình là ích kỷ. Chợt nghĩ đến anh em, đồng hội đồng thuyền bèn chuyển tiếp...
Cả miền Nam Việt Nam đều ngó ra biển Nam hải. Những chuyến đi 5 ăn 5 thua. Những câu chuyện về thảm kịch, sóng gió, hải tặc, người ăn thịt người cùng với những tấm hình màu từ Bắc Mỹ gửi về. Gia đình chú Sáu, cô Năm đi Mỹ gửi về tấm hình mặc áo lông đứng cạnh xe Mỹ, trước căn nhà tuyết phủ trông như ở cõi thiên đàng. Rồi thì mặc cho sóng gió bão bùng, nhạc Phạm Duy như lời tiên tri của thế kỷ với những lời ca thúc dục lòng người trong bài Viễn Du. “Ra đi thấy trời Âu Á, ra đi biết mặt trùng khơi. Ra đi thấy ta hãi hùng.” Kèm theo những tấm hình màu là những gói quà gửi về quê hương. Những tờ giấy 100 Mỹ kim cho vào túp thuốc đánh răng. Và cho cả vào bao Plastic nhét dưới hộp cá mòi. Thư gửi về nói là cá này ăn bổ lắm, đứng có bán đi, mà cũng đừng nấu chín. Cá hộp của Mỹ phải mở ra ăn sống mới ngon...
Loạt bài bên dưới do ba người -- nhà văn Giao Chỉ, ký giả và phóng viên nhiếp ảnh NgyThanh, và cá nhân tôi, Trùng Dương -- viết từ ba góc nhìn về ba thời điểm khác nhau, song cùng một chủ đề: “Đại Lộ Kinh Hoàng”, nơi gần 2.000 con người chạy loạn đã bị Cộng quân pháo kích chết thê thảm, không bút nào tả siết được, vào Mùa Hè Đỏ Lửa 1972 khi Cộng quân từ phiá bắc tràn qua sông Bến Hải đánh chiếm Quảng Trị, trắng trợn vi phạm Hiệp Định Ngừng Chiến Genève 1954. Nhân chứng sống, cựu Trung sĩ Phan Văn Châu, người đã sống và chứng kiến tận mắt cảnh đồng bào bị pháo kích Cộng sản tàn sát trên cái mà phóng viên chiến trường báo Sóng Thần, NgyThanh, đã đặt tên là "Đại Lộ Kinh Hoàng"...
Vì đâu nên nỗi: “Joseph Cao. Tên xấu xa bẩn thỉu, hãy cút về Saigon miền Nam Việt Nam, nơi xứ sở của bọn khốn nạn tụi bây. “Trên đây là một trong nhiều lời phê bình bằng Anh ngữ của trang thông tin điện toán gửi cho ông Dân biểu Việt Nam duy nhất của Quốc hội Hoa Kỳ. Nguyên tác Anh ngữ còn mất dạy hơn nhiều, chúng tôi chỉ lược dịch cho nhẹ bớt. Tại sao Dân biểu Cao Quang Ánh của Lousiana lại bị sỉ vả điên cuồng như vậy ?Cuối tuần qua, dân biểu Việt Nam là người duy nhất...
Trong lịch sử của báo chí Hoa Kỳ, câu chuyện 2 anh ký giả tờ Washington Post mở cuộc phóng sự điều tra vụ Watergate đã đưa đến hậu quả sau cùng là tổng thống Nixon phải từ chức ngày 17 tháng 6-1974. Trong buổi họp nội các cuối cùng, vị tổng thống ba chìm bẩy nổi, chín lênh đênh của nước Mỹ đã tức giận cất tiếng. Tại sao cái nước Mỹ này đối xử với ta như vậy. Con người đã dội bom B52 Hà Nội giữa mùa Giáng Sinh để lôi cổ cộng sản Việt Nam vào bàn hội nghị. Ai là người đã hòa giải với Nga và ai là tổng thống Mỹ đầu tiên mở đường vào Bắc Kinh để bước chân lên Vạn Lý Trường Thành. Ai là người chủ trương Việt Nam hóa chiến tranh, ký hiệp ước Paris, đem lính Mỹ và tù binh trở về. Làm được tất cả...
Bài tạp ghi lần này của chúng tôi có thể nói là câu chuyện vô đề. Nhưng thực sự sẽ gồm rất nhiều đề tài. Ðồng thời cũng là dịp báo cáo với tất cả bà con Việt Nam tại hải ngoại về sinh hoạt tại miền đất của Hoa Kỳ mà người Việt hầu hết đều nghe nói đến: San Jose. Báo cáo đầu tiên là chúng tôi đã họp khóa 55 năm hội ngộ vào ngày tháng hoàng hôn của cuộc đời.. Xin tóm lược lại 1 lần nữa về tiểu sử của khóa Cương quyết II Thủ đức & Ðà lạt. Số là năm 1954 có 4 đại đội sinh viên đa số từ miền Trung và miền Nam bị động viên vào Thủ đức tháng 3. Ðược gọi là khóa 4 phụ sĩ quan trừ bị. Cùng 1 lượt có 2 đại đội từ Hà nội, vì Thủ đức không còn chỗ nên đệ tam quân khu cho gửi thẳng vào Ðà lạt...
Người dân thường khi đụng phải cảnh sát, nhất cử nhất động đừng để cho họ hiểu lầm. Nói nhiều vô ích, giơ tay giơ chân, hấp tấp lật đật, móc túi lấy đồ, đứng lên ngồi xuống đều có thể bị đòn hay ăn đạn. Nếu phải thi hành theo lệnh, phải làm theo thật chậm và bình tĩnh. Lưu ý quan trọng nhất là dù chúng ta vô tội và không nguy hiểm nhưng cảnh sát không biết như vậy. Hai trường hợp người Việt bị bệnh tâm thần bị cảnh sát bắn, chính gia đình nạn nhân gánh trách nhiệm rất thương đau và quan trọng. Rất nhiều điều đáng tiếc nhưng không thể nói thêm được. Tuy nhiên, bài học quan trọng hơn cả là không thể tin vào các nhà dân cử, dù ở bất cứ chức vụ nào hay sắc tộc nào. Người Việt hay không phải gốc Việt. Thị trưởng, nghị viên, chánh biện lý, cảnh sát trưởng .v.v. Tất cả những màn dân cử khăn đóng áo dài...
California quả thực là nơi quần hùng hội tụ. Bắt đầu từ thế kỷ 21, người Việt trên toàn thế giới đã tìm về với nhau ngày một nhiều hơn. Có thể về DC, Houston, Seatle, hay Dallas. Tuy nhiên phần lớn kéo nhau về Cali. Nếu quận Cam và Litle Saigon là điểm hẹn thì San Jose, San Francisco cũng chẳng hề bị bỏ quên. Từ 2005, sau 30 năm di cư tỵ nạn, đa số đợt cao niên đầu tiên đã bắt đầu về hưu. Mỗi dịp vacation là tìm về với nhau. Và chúng ta đã có nhiều đại hội đồng hương, đồng ngũ...
Ðã hơn 30 năm trôi qua với biết bao đau thương và đoạn trường. Người xưa đã nói rằng khi bình luận về con người phải chờ đến lúc áo quan đóng lại. Bây giờ cả 4 vị tổng thống của Nam Việt Nam đều đã qua đời. Từ ông Diệm của Thừa Thiên, ông Thiệu - Phan Rang, ông Hương - Vĩnh Long và ông Minh - Long An, tất cả đều ra người thiên cổ. Cả hai nền Cộng Hòa đệ nhất và đệ nhị đều cáo chung. Chúng ta phải đủ can đảm và nhận ra chân lý. Sự lệ thuộc của miền Nam đối với Hoa Kỳ vừa làm mất chủ quyền, mất chính nghĩa và đồng thời hoàn toàn triệt tiêu sức chiến đấu khi quân viện bị cắt đứt...
Ðứa bé gái Chiêu Anh ra đời giữa Thái Bình Dương tháng 5-75, hai mươi tư năm sau vẽ 1 bức tranh họa cảnh tàu Trường Xuân nộp cho trường đại học Parkson school of Design, New York. Cô được nhận vào học và tốt nghiệp danh dự với huy chương vàng về ngành sáng tạo y phục thời trang. Hiện Chiêu Anh còn độc thân và làm việc tại San Francisco Hoa Kỳ. Trong một bản văn tự thuật bằng Anh ngữ, Chiêu Anh kể chuyện mình như sau: Con là Trường Xuân Baby. Từ biển cả, con là một thuyền nhân sống xót. Khi Sài Gòn thất thủ, cha mẹ chạy xuống tầu Trường Xuân của thuyền trưởng Phạm Ngọc Lũy. Trong cái đêm dài sâu thẳm, vào lúc 2 giờ sáng 2 tháng 5-75 con sanh ra đời. Ðó là giây phút của hãi hùng và hy vọng. Ðời con khởi sự vất vả. Mắt hài nhi không mở. Xương quai bị gẫy, vai bị cụp...
Cuối tháng chín năm nay, hoa dù lại nở trên thung lũng hoa vàng. Gia đình Mũ đỏ về San Jose đại hội lần thứ 29. Xem ra như vậy thì tổ chức này thành lập sớm sủa và hoạt động khá liên tục. Kỳ họp mặt đầu tiên từ cuối thập niên 70 và mỗi năm một lần, cho đến nay. Gần 400 chiến binh tổng trừ bị mũ đỏ từ bốn phương trời về họp mặt, tìm về kỷ niệm dĩ vãng, nắm tay nhau trong niềm vui hiện tại nhưng chẳng còn nhiều hứa hẹn cho tương lai. Người chiến binh 20 tuổi ngày xưa...
Phải chờ đến 32 năm sau, Hà Nội mới xuất bản cuốn “Mùa hè cháy“ của đại tá pháo binh “quân đội nhân dân” viết về trận pháo kích của trung đoàn pháo Bông Lau, trận pháo dã man trên đường di tản của dân Quảng Trị, giết chết hàng ngàn người và làm đoạn đường trên 2 cây số giữa con sông Thạch Hãn và Mỹ Chánh trở thành Ðại lộ Kinh Hoàng. Chúng tôi vẩn đi tìm xem ai là người đặt tên cho đoạn đường của trận thảm sát mùa hè năm 72. Có lẽ chỉ trong chiến tranh Việt Nam mới có cái đại lộ mang tước hiệu kinh hoàng. Anh phóng viên của bộ thông tin có mặt tại Quảng Trị nói rằng bác đi hỏi ông Lê Thiệp trên DC. Khi quân ta phản công ở Mỹ Chánh, ông nhà báo Lê Thiệp có đi theo trên quốc lộ 1...
Gia đình anh HO theo diện mồ côi, không có thân thích bảo trợ. Thân tỵ nạn 12 bến nước, họ đạo tại Tennessee nhận về giúp cho gia đình vợ chồng 5 con xây dựng cuộc đời. Những đứa con đi học, cả 2 vợ chồng đi làm. Chồng làm công việc xuất nhập hàng hóa. Vợ đóng gói hàng. Thâm niên công việc cũng đã gần 15 năm. Năm 2004 trở về Cam lộ 1 lần nuôi mẹ bệnh nặng. Năm 2005 trở về làm đám tang cho mẹ. Mẹ ruột nằm bên này sông Hiếu giang. Mẹ vợ nằm bên bờ bắc sông Hiếu Giang. Chuyến đi 2 lần đều chỉ biết có mây trời Cam lộ, không hề thăm viếng nơi nào. Trở lại Hoa kỳ, vợ chồng vẫn chăm chỉ đi làm. Cô gái út theo chị Cam Ranh cũng đi tu ở 1 ngôi chùa trên Nữu ước. Anh Trạch nói rằng các cháu của chúng tôi không hề gặp tình duyên trắc trở. Không tư tưởng chán đời. Cũng lên đại học như các sinh viên...