Một cuộc phỏng vấn tình cờ

Trần Kim Vy

Chiều thứ Sáu ngày 29/12/2007 tại văn phòng Tuần San Ðẹp chúng tôi được hân hạnh tiếp đón Ðại Ðức Thích Thông Ðức trụ trì chùa Quang Ðức toạ lạc ở địa chỉ 18129 Timothy St. Pearland, TX 77584. Thầy đến thăm toà soạn, nhờ báo Ðẹp đăng Thư Mời chư tôn đức Tăng Ni cũng như quý Phật tử Houston tham dự Tiệc Chay Gây Quỹ Xây Chánh Ðiện của ngôi chùa này sẽ được tổ chức vào lúc 5 giờ chiều ngày Chủ Nhật 13-01-2008 tại nhà hàng Kim Sơn (Southwest).

Chương trình tiệc chay gây quỹ đăng trên thiệp mời như sau:

- Từ 4:30 đến 5:30: Tiếp đón chư tăng và quan khách.

- 5:30pm: Lễ khai mạc & chào cờ.

- 6:00pm: Tiệc chay và chương trình văn nghệ.

- 9:00pm: Hoàn mãn.

Chương trình văn nghệ có sự góp mặt của các ca sĩ Như Quỳnh, Chí Tâm, (đến từ California), ở Houston có Kim Loan, Thuý Phượng và ban nhạc Brother Band. Riêng MC điều hợp chương trình là Quảng Từ Lê Văn Sơn (huynh trưởng GÐPT Phổ Ðà, Dickinson) và bà Kim Tuyến (chùa Việt ) phụ trách.

Ðối với thầy Thông Ðức, chúng tôi có dịp làm việc chung trong chương trình cứu trợ nạn nhân bão Katrina (tháng 9 năm 2005) khi chúng tôi tháp tùng phái đoàn của Ủy Ban Cứu Trợ Nạn Nhân Bão Katrina lúc đó Bác sĩ Nguyễn Ngọc Quyết Chủ Tịch Cộng Ðồng Houston là Trưởng Ủy Ban, Ðiều Hành công tác cứu trợ là ông Huỳnh Quốc Văn, còn cá nhân chúng tôi là Trưởng Ban Gây Quỹ (Ngoài ra, còn có rất nhiều thiện nguyện viên trong thành phố cũng như từ một vài tiểu bang xa đến tham gia giúp đỡ cho chiến dịch xoa dịu và an ủi nỗi bất hạnh của đồng bào ruột thịt chúng ta).

Trong cuộc cứu trợ kéo dài hơn 3 tháng này, sau hai lần tổ chức phát checks cho đồng bào nạn nhân tại thành phố Houston, lần đầu tại nhà hàng FuKim và lần thứ hai tại nhà hàng Ocean Palce, nhưng số checks cứu trợ vẫn chưa phát hết cho các nạn nhận có tên trong hồ sơ, nên Ủy Ban Cứu Trợ đã tổ chức một chuyến đi đến thành phố Louisiana bằng xe bus, để phát những tấm checks còn lại và phát mền cũng như những thực phẩm khô và đồ dùng cần thiết đến đồng bào. Trong chuyến đi này có quý vị lãnh đạo tinh thần thuộc Ủy Ban Liên Tôn do Thượng Toạ Thích Giác Ðẳng, Linh Mục Vũ Thành, Mục Sư Nguyễn Ðình Di... hướng dẫn phái đoàn đến thăm viếng các nhà thờ, thánh thất và chùa chiền Việt Nam bị thiên tai trong trận bão kinh hoàng đó, mỗi nơi đều nhận một tấm check "tình thương" từ Ủy Ban Cứu Trợ. Và trong chuyến đi này mấy chục người trong phái đoàn chúng tôi đã trú qua đêm tại chùa Bồ Ðề lúc đó thầy Thích Thông Ðức là sư trụ trì.

Sau một ngày đón tiếp và phát checks cho đồng bào nạn nhân tại chùa Bồ Ðề, Ủy Ban vẫn còn lại nhiều checks của các nạn nhân có tên trong hồ sơ nhưng lại không có mặt tại thành phố vì nhà cửa hư hại họ không thể trở về. Và rồi, số checks còn lại Ủy Ban đã nhờ chúng tôi tiếp tục phát tại văn phòng báo Ðẹp (kéo dài hơn một tháng). Trong thời gian này qua sự đồng ý của các thành viên trong Ủy Ban, thầy Thông Ðức với giấy ủy quyền của nạn nhân đã lên xuống văn phòng Tuần San Ðẹp nhiều lần để nhận trên dưới 100 tấm checks và phát lại cho họ tại chùa Bồ Ðề. Nhờ sự phát tâm của Thấy Thông Ðức mà đồng bào nạn nhân Louisiana đỡ phải mất công cũng như tốn kém tiền xăng nhớt từ New Orleans lái về Houston chỉ để nhận tấm check cứu trợ.

Ðại Ðức Thích Thông Ðức trụ trì chùa Bồ Ðề gần sáu năm. Qua trận bão kinh hoàng Katrina, thầy có dịp gần gũi và cưu mang giúp đỡ nhiều gia đình nạn nhân Mỹ-Việt sống quanh quẩn trong khuôn viên ngôi chùa. Hôm nay thì mọi người đã ổn định đời sống rồi. Và chùa Bồ Ðề đã có một số huynh đệ của thầy đến trú ngụ lo chuyện Phật sự nên thầy đã về chùa Quang Ðức thành phố Pearland để tiếp tục con đường hoằng pháp của thầy.

Ở Louisana chắc không có người Phật tử nào không biết thầy Thông Ðức. Riêng tại thành phố Houston những Phật tử nào đến Trung Tâm Phật Giáo Chùa Việt Nam Lễ Phật thường xuyên trước năm 2001 chắc cũng biết đến thầy Thông Ðức vì thầy trú xứ ở chùa Việt Nam này trên dưới 4 năm, theo lời thầy cho chúng tôi biết như vậy. Tuy nhiên cũng không phải ai ai lúc sau này mới về cư ngụ tại Houston và Pearland cũng biết thầy, cho nên trong cuộc tiếp xúc tại văn phòng báo Ðẹp, chúng tôi có một vài câu hỏi và được thầy Thông Ðức hoan hỷ trả lời, xin được đăng lại trong bài viết này để Phật tử nào có những thắc mắc về Thầy, cũng như muốn hiểu thêm về quan niệm cũng như hạnh nguyện của thầy trong con đường tu học và hoằng pháp của thầy bây giờ và tương lai.

Buổi nói chuyện này có sự hiện diện của chủ bút báo Ðẹp Trần Minh Tâm và ông Ðỗ Chánh một phật tử thuần thành của chùa Việt Nam tình cờ đến thăm báo Ðẹp trước khi thầy Thông Ðức đến.

- Trần Kim Ky (TKV): Trong thời gian qua tại thành phố Houston này có quá nhiều chương trình gây quỹ. Ða số là thành công. Nhưng sau vụ gây quỹ và Ra Mắt Sách của thầy Tuệ Sĩ, trong cộng đồng người Việt tỵ nạn có những tiếng vang không mấy tốt đẹp. Thầy có cảm thấy lạc quan trong cuộc gây quỹ sắp tới cho chùa Quang Ðức không? Thầy có được sự ủng hộ của chư tôn đức trụ trì các chùa ở Houston không?

- Thầy Thông Ðức (TTÐ): Khi về đây thầy có đến tất cả các chùa thăm và đảnh lễ chư tôn đức cũng như xin ý kiến, thì thầy được biết tình hình lúc này không thuận tiện lắm cho việc gây quỹ. Nhưng dù biết khó khăn nhưng quý Ngài cũng giúp bằng cách kêu gọi các Phật tử mua vé ủng hộ. Ðúng ra thì chương trình gây quỹ này dự trù tổ chức hồi tháng Chín, tháng Mười, nhưng lúc đó cũng không thuận duyên vì có nhiều chương trình gây quỹ khác, cho nên khi book với nhà hàng phải chờ đến ngày 13/1/2007.

- TKV: Thưa thầy dư luận nhiều nơi đang bàn tán xôn xao về Sư Quốc Doanh, Sư Cán Bộ trong nước ra hải ngoại hoạt động. Báo Ðẹp cũng có đăng bài viết và hình ảnh những vị tăng "ham vui" vô tình hay cố ý làm hoen ố đạo Phật khiến cho mọi người cả Phật tử cũng như những người không phải Phật tử nhìn chư tôn đức là những vị Trưởng Tử của Ðức Thích Ca Mâu Ni Phật chính thống, qua hình ảnh của những vị tăng chưa đủ "đức độ oai nghi đi đứng nằm ngồi" rồi sinh tâm coi thường các thầy, mất dần tín tâm với đạo Phật. Ði xa hơn coi chừng các Sư Cán Bộ đang thực thi Nghị Quyết 36 do nhà cầm quyền CS trong nước ban ra. Thầy có ý kiến gì về việc này?

- TTÐ: Cái này thầy chỉ nói riêng về quan điểm của thầy thôi. Hồi sau năm 1975 thì thầy mới 7, 8 tuổi không biết nhiều về chính trị. Chỉ biết một điều là ba của thầy vì là công chức Ngân Khố thời Quốc Gia nên bị bắt biệt giam trong nhà đá tối tăm 6 năm trời. Còn anh em của thầy phải nghĩ học sớm vì bị trù dập là "con của Ngụy". Thầy xuất gia năm 1988 với Thượng Tọa Thích Ðức Nghi ở Tu Viện An Lạc, Bảo Lộc, Ðà Lạt. Ban ngày phải trồng rau cuốc đất theo chỉ tiêu, ban đêm mới tu học. Lúc đó tu cực khổ lắm, nhưng với một tâm hồn trinh nguyên của người tu sĩ trẻ thầy muốn theo học đạo Phật và muốn phổ biến đạo Phật đến với chúng sanh chứ không nghĩ ngợi đến điều gì khác.

Nếu nói đến thầy tu thiệt hay thầy tu giả thì nhìn vào tư cách của họ là mình biết ngay.

Sống ở Việt thầy phải sống theo họ (ý nói chế độ CS), không làm gì khác hơn được. Nhưng cũng phải nói là rất nhiều tu sĩ ở Việt rất khổ. Thầy không nói là trong nước không có những ông Sư làm việc cho họ (CS) ý thầy nói là họ ở trong Ban Tôn Giáo, là những người mà các thầy, ở đây phải nói là đã đi tu rồi không được sân si... nhưng mà... thú thật... các thầy cũng không tránh được sự bực tức khi đối diện với họ...

- TKV: Thưa thầy vì sao mà các thầy bực tức họ?

- TTÐ: Thì họ hay xách nhiểu các thầy, nhất là khi cần nộp giấy tờ xin xuất ngoại, chẳng hạn như lúc thầy xin giấy tờ đi Mỹ lúc đó... Trở lại việc tu sĩ thiệt tu sĩ giả. Ở Việt Nam cũng có một làng, mấy ông cạo đầu mặc áo cà sa, ban ngày ôm bình bát "khất thực", khi tối về họ cởi áo cà sa ra là bắt đầu ăn uống nhậu nhẹt.

- TKV: Thưa thầy, thầy qua Mỹ hồi năm nào? Theo diện nào thưa thầy? Thầy tu ở chùa Việt bao lâu? Cơ duyên nào thầy biết chùa Việt ?

- TTÐ: Ba má thầy đi Mỹ theo diện HO. Còn thầy qua Mỹ theo diện ODP năm 1997 do Ba Má thầy bảo lãnh. Khi qua tới Mỹ thầy sống chung với gia đình ở Dallas . Là một tu sĩ thầy thấy sống trong gia đình không còn thích hợp nên thầy có đến gặp thầy Tín Nghĩa, nhưng thấy không thuận duyên, nên ghé qua thầy Tịnh Ðức nhưng vì khác tông phái lại không thích hợp, nên thầy đi một vòng xuống Houston cho biết sự tình. Khi thăm chùa Việt thì gặp mùa An Cư Kiết Hạ, nên thầy xin được nhập hạ hai tuần. Sau đó thuận duyên thầy xin được ở lại chùa tu học cho đến năm 2001. Năm 2001 trong một chuyến đi Louisiana gặp duyên thầy vào chùa Bồ Ðề tu. Chùa Bồ Ðề là chùa Hội, mà là chùa Hội thì chị cũng hiểu là lúc nào thuận duyên thì còn ở tu, lúc nào hết duyên thì Hội mời mình đi như chùa Phật Quang vậy đó! Tuy nhiên trong thời gian trú ở chùa Bồ Ðề thầy cũng hoan hỷ lắm, thầy cũng có tham gia biểu tình chống Cộng nhiều lần với cộng đồng. Ðến năm 2005 thì gặp vụ bão Katrina. Chùa có ký contract với chánh phủ (FEMA) đồng ý cho chính phủ đặt mấy chục cái trailers để giúp các nạn nhân bão Katrina, người Việt Nam mình cũng có, dân bản xứ (da đen) cũng có, tạm trú trong khuôn viên chùa hai năm. Hai năm qua thú thật thầy thiệt là khổ, khổ vì nạn trộm cắp, khổ vì cái lỗ mũi của thầy phải chịu mùi vỏ tôm, thịt cá quăng đầy xung quanh chùa và cái khổ tinh thần là thầy không có thì giờ tu tập cho bản thân. Nay thì contract đã chấm dứt. Bà con đã dọn ra ngoài ở, thì lại có một vài huynh đệ tới trú ngụ tu tập tại chùa nên thầy đã ra riêng trở về lại Texas . Nhờ sự giúp đỡ của một gia đình Phật tử ẩn danh cúng dường cho thầy 35 ngàn mỹ kim. Gia đình thầy giúp thêm một ít và thầy mượn thêm một ít nên mua được một miếng đất 3 mẫu có một cái trailer cũ tọa lạc ở một vùng xa thuộc thành phố Pearland, Texas, nên thầy về hẳn nơi này để chuyên tu.

-TKV: Thưa thầy Pearland cũng là nơi có nhiều đồng hương Việt cư ngụ. Thầy lập ngôi chùa nơi đó cũng đúng nhu cầu (như chùa VN lúc trước). Nhưng mới đây có người cho biết thầy muốn bán miếng đất đó để mua miếng đất khác. Tin này có đúng không thưa thầy?

- TTÐ: Ðiều này cũng có, vì khi về Houston, gặp một Phật tử quen, thầy có mời họ tham dự Tiệc cơm chay gây quỹ, khi hỏi địa chỉ chùa, thì vị này có đề nghị là thầy cất chùa xa quá Phật tử Houston làm sao lên chùa giúp được, nên thầy cũng có nói là nếu tìm được miếng đất gần -gần thì thầy sẽ bán miếng đất kia.

- TKV: Thầy lập chùa ở Pearland để hoằng pháp và giúp các Phật tử cư ngụ ở Pearland có nơi nương tựa tâm linh, chứ chờ các Phật tử ở Houston lên đó thì mất phần nào ý nghĩa phụng sự rồi! Ở Houston này có biết bao nhiêu chùa. Phật tử Houston không đi xa nổi đâu. Mà thầy về Houston thì kể như thất bại. Thầy nghĩ sao thưa thầy?

- TTÐ: Thầy không có ý nghĩ lập chùa ở Houston . Thầy chỉ nghĩ một là Pearland, hai là tuốt ngoài Katy. Còn nếu như bán miếng đất hiện tại, mua miếng đất khác là vì thầy muốn chùa tọa lạc gần một chút ở thành phố, chứ chỗ hiện tại, Phật tử có muốn đến chùa phải lái xe lòng vòng, sợ các Phật tử đi lạc tìm không ra chùa.

- TKV: Xây cất một kiểng chùa, mười mấy năm về trước thì dễ vì nhu cầu đòi hỏi của Phật tử, còn bây giờ thì khó. Có bao giờ thầy nghĩ trở về chùa Việt tu không?

- TTÐ: Ðiều này chư tôn đức chùa Việt cũng có nhắc, nhưng mà thầy cảm ơn vì cũng đã đến lúc thầy nghĩ nên tự lập lo chuyện tu hành của mình.

- TKV: Ðến bây giờ số vé phân phối ra ngoài khá chưa thưa thầy?

- TTÐ: Trên dưới 500 vé. Thầy hy vọng được chừng 800 vé là thầy hoan hỷ lắm.

- TKV: 25 mỹ kim một vé cũng nhẹ nhàng, nhưng tiền trả ca sĩ có cao lắm không thưa thầy?

- TTÐ: Thầy nghĩ là ca sĩ Như Quỳnh cũng như Chí Tâm không lấy tiền cát sê cao lắm đâu. Các vị ấy tốt lắm, cũng muốn giúp đỡ thầy trong bước đầu khó khăn. Cô Như Quỳnh có lòng lắm, hồi thầy tổ chức văn nghệ gây quỹ giúp nạn nhân bão Katrina, cô ấy cúng dường và tặng hết tiền bán băng nhạc của cô ấy, nhiều hơn tiền mà Ban tổ chức trả cho cổ nữa. Anh Chí Tâm cũng vậy, chắc là thầy chỉ phụ tiền vé máy bay cho ảnh (cười mỉm)...

- TKV: Thưa thầy dự định cất chùa Quang Ðức lớn nhỏ như thế nào?

 - TTÐ: Thầy không muốn cất chùa lớn, bây giờ chỉ cần có một chánh điện trang nghiêm để tu hành, hướng dẫn các Phật tử học Giáo lý đạo Phật. Thầy không có đệ tử ruột nên không có mạnh thường quân trong cuộc gây quỹ này. Mới đây chỉ có anh chị Stephen Hoàng Lê (Greatland Investmens) cúng dường 500 mỹ kim.

- TKV: Nếu thầy thật sự quyết tâm tu học trau giồi nội lực, chắc chắn sẽ được chư Long Thần Hộ Pháp ủng hộ, như thầy Nguyên Hạnh đó, một mình thầy Nguyên Hạnh làm sao cất nổi ngôi chùa Việt Nam to lớn và dựng được tôn tượng Phật Bà Quan Âm vĩ đại như vậy. Lúc đó thầy Nguyên Hạnh hết tâm hết sức tu học, dồn mọi nỗ lực phụng sự cho Phật pháp nên Phật tử tỵ nạn đã dồn nỗ lực cúng dường công sức và tịnh tài xây dựng lên một ngôi chùa của dân tỵ nạn lớn nhất vùng này.

Bây giờ thầy cũng vậy, với tâm thành chắc chắn Long Thần Hộ Pháp sẽ ủng hộ thầy.

Trước kia thầy Nguyên Hạnh cũng không ngờ là Trung Tâm Phật Giáo chùa Việt được Phật tử Houston đóng góp công sức tiền bạc, xây cất hoành tráng như vậy.

Còn thầy. Bây giờ thầy mới khởi đầu mà!

- TTÐ: Thầy cũng nghĩ là bước đầu khó nhưng nhờ chư tôn đức, các bậc thầy thương nâng đỡ. Và các Phật tử biết thầy cũng phát tâm ít nhiều cho công việc Phật sự này. Bây giờ thì thầy nhờ báo Ðẹp đăng thư mời giúp và mời anh chị đến tham dự buổi tiệc chay ủng hộ tinh thần là thầy hoan hỷ lắm rồi!

 *****

Hy vọng phần hỏi đáp ngắn của TS Ðẹp và thầy Thông Ðức nêu trên phần nào giúp các Phật tử xa gần hiểu được hạnh nguyện của thầy trên con đường tu tập cũng như con đường hoằng pháp trong tương lai.

Hiện tại ngôi tịnh thất Quang Ðức chỉ là một trailer cũ kỷ, không đủ điều kiện an toàn để làm nơi lễ bái tu học cho Phật tử cho nên thầy Thông Ðức quyết tâm kiến lập Tịnh Thất (trailer) thành một Ðạo Tràng nhằm đáp ứng nhu cầu tín ngưỡng và tu học cho các hàng Phật tử đang ngày càng đông tại thành phố Pearland Texas. Việc đầu tiên là tổ chức buổi tiệc chay gây quỹ để mong có chút tịnh tài khởi công xây dựng ngôi chánh điện. Một đoạn trong bức Tâm Thư gửi chư tôn đức tăng ni và Phật tử nguyên văn như sau:

"Kính bạch chư Tôn Ðức Tăng Ni

"Kính thưa quý vị;

"Chúng con được nghe Tổ Ðức dạy rằng:

Phật pháp xương minh do Tăng Già hoằng hoá

Thiền môn hưng thạnh bởi đàn Việt phát tâm.

"Trong cuộc khởi công xây dựng, chúng con biết sẽ gặp rất nhiều khó khăn từ mọi mặt, nhưng nương vào sự gia hộ của Tam Bảo, sự thương tưởng của chư Tôn Ðức Tăng Ni và tấm lòng thương đạo mến chùa của đồng hương Phật tử, mà chúng con tin tưởng tâm nguyện trên sẽ được thành tựu nhanh chóng".. ..

Buổi tiệc chay tổ chức tại nhà hàng Kim Sơn Southwest, vào lúc 5 giờ 30 chiều Chủ Nhật 13-01-2008. Vé ủng hộ 25 mỹ kim.

Ðồng hương Phật tử muốn liên lạc lấy vé cơm chay hoặc muốn cúng dường xây chính điện chùa Quang Ðức xin liên lạc thẳng với thầy Thông Ðức số: (504) 723-9232 (cell).

Trần Kim Vy